सुशीलादेवी सामाजिक कल्याण फाउंडेशनचा पर्यावरण संवर्धनाचा अनोखा संदेश; प्रत्येक गावात वृक्षारोपणाची संकल्पना

पुणे : नाशिक मिरर वृत्तसेवा पर्यावरणाचा समतोल राखण्यासाठी आणि भावी पिढ्यांसाठी समृद्ध निसर्ग निर्माण करण्याच्या उद्देशाने सुशीलादेवी सामाजिक कल्याण फाउंडेशन, पुणे यांच्या वतीने एक महत्त्वपूर्ण पर्यावरणपूरक संदेश देण्यात आला आहे. “वडाचे एक झाड लावा, ५०० वर्षांचे पुण्य कमवा” या संकल्पनेतून महाराष्ट्रासह देशभर मोठ्या प्रमाणावर वृक्षारोपण करण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे.

फाउंडेशनचे संस्थापक संतोष जाधव यांच्या संकल्पनेनुसार महाराष्ट्रातील तसेच देशातील विविध राज्यांमधील जिल्हे, तालुके, गावे, वस्त्या आणि विविध भागांमध्ये उपलब्ध जागेनुसार मोठ्या प्रमाणावर वृक्षारोपण केले जावे, असा संदेश देण्यात आला आहे.

जागा नसली तरी घराजवळ झाड वाढवा

ज्यांच्याकडे वृक्षारोपणासाठी स्वतःची जागा उपलब्ध नाही, त्यांनी प्लास्टिकच्या कुंडीमध्ये किंवा पिशवीमध्ये वडाचे छोटे रोप लावून ते घराजवळ वाढवावे. रोप साधारण ४ ते ५ फूट उंच झाल्यानंतर योग्य आणि सुरक्षित ठिकाणी त्याचे पुनर्लागवड करण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे.

मंदिरे, गावातील उपलब्ध सार्वजनिक जागा, निश्चित केलेली क्षेत्रे अथवा वनक्षेत्रांमध्ये स्थानिक नागरिक आणि संबंधित यंत्रणांशी चर्चा करून ही झाडे लावता येतील, अशी संकल्पना फाउंडेशनने मांडली आहे.

वाढदिवस, लग्न आणि स्मृतिदिनानिमित्त वृक्षारोपण

वृक्षारोपणाला सामाजिक आणि भावनिक स्वरूप देण्याचा प्रयत्नही या उपक्रमातून करण्यात आला आहे. लग्नाच्या स्मरणार्थ, वाढदिवसानिमित्त, एखाद्या व्यक्तीच्या स्मृतिप्रीत्यर्थ किंवा विशेष प्रसंगी वडाचे झाड लावण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे.

“प्रत्येक व्यक्तीने आपल्या आयुष्यात किमान एकदा तरी वडाचे झाड लावावे आणि ते पुढील अनेक पिढ्यांसाठी जपावे,” असा संदेश फाउंडेशनच्या माध्यमातून देण्यात आला आहे.

प्रत्येक गावात ५० ते ५०० झाडांचे लक्ष्य

प्रत्येक गावात स्थानिक उपलब्धतेनुसार अंदाजे ५० ते ५०० झाडे लावली गेल्यास पुढील १० ते १५ वर्षांत गावांचा पर्यावरणीय समतोल अधिक मजबूत होऊ शकतो, असा विश्वास फाउंडेशनने व्यक्त केला आहे.

मोठ्या प्रमाणावर वृक्षलागवड झाल्यास गावागावांत हिरवाई वाढण्यासोबतच पक्षी, फुलपाखरे, मधमाशा, खारी तसेच विविध जीवसृष्टीसाठी नैसर्गिक अधिवास निर्माण होण्यास मदत होईल. जैवविविधतेच्या संवर्धनासाठीही अशा उपक्रमाचा फायदा होऊ शकतो.

वडाचे झाड म्हणजे पुढील पिढ्यांसाठी निसर्गाची ठेव

वडाचे झाड दीर्घकाळ जगणाऱ्या वृक्षांपैकी एक मानले जाते. त्यामुळे आज लावलेले एक रोप भविष्यात अनेक पिढ्यांसाठी सावली, अधिवास आणि पर्यावरणीय लाभ देणारे मोठे झाड बनू शकते.

वृक्षांमुळे मातीचे संरक्षण, पावसाचे पाणी जमिनीत मुरण्यास मदत, स्थानिक जैवविविधतेला आधार आणि वातावरणातील कार्बनचे शोषण यांसारखे अनेक पर्यावरणीय फायदे मिळतात. झाडांभोवती निर्माण होणारा पालापाचोळा नैसर्गिकरीत्या कुजून मातीतील सेंद्रिय घटक वाढवण्यासही हातभार लावतो.

“एक झाड, अनेक पिढ्यांसाठी वारसा”

आजच्या पिढीने लावलेले झाड उद्याच्या पिढ्यांना सावली देणार आहे. त्यामुळे वृक्षारोपण हा केवळ एक दिवसाचा कार्यक्रम न राहता झाड लावणे, त्याचे संगोपन करणे आणि ते मोठे होईपर्यंत त्याची जबाबदारी घेणे, या तीनही गोष्टी महत्त्वाच्या असल्याचे फाउंडेशनने अधोरेखित केले आहे.

निसर्गाचे संवर्धन हे केवळ शासन किंवा सामाजिक संस्थांचे काम नसून प्रत्येक नागरिकाची जबाबदारी आहे. गावागावांत वृक्षसंवर्धनाची चळवळ उभी राहिल्यास भविष्यातील पिढ्यांना अधिक हिरवेगार, स्वच्छ आणि समृद्ध पर्यावरण मिळू शकते.

याच उद्देशाने “वडाचे एक झाड लावा, ५०० वर्षांचे पुण्य कमवा” हा संदेश महाराष्ट्रासह संपूर्ण देशात पोहोचवण्याचे आवाहन सुशीलादेवी सामाजिक कल्याण फाउंडेशनचे संस्थापक संतोष जाधव यांनी केले आहे.

सुशीलादेवी सामाजिक कल्याण फाउंडेशन, पुणे (महाराष्ट्र)

संस्थापक : संतोष जाधव

संपर्क : +९१-९००४४३८६६८