नाशिक मिरर वृत्तसेवा : महाराष्ट्राचे ग्रामविकास मंत्री Girish Mahajan यांनी अमृतसर येथील एका धार्मिक कार्यक्रमात १९८४ मधील ऑपरेशन ब्लू स्टार संदर्भात केलेल्या वक्तव्यामुळे मोठा राजकीय वाद निर्माण झाला आहे. काँग्रेस, शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे गट) तसेच इतर विरोधी पक्षांनी महाजन यांच्या विधानावर तीव्र आक्षेप घेत त्यांच्यावर भारतीय सैन्याचा अपमान केल्याचा आरोप केला आहे.

नेमके काय म्हणाले गिरीश महाजन?

अमृतसरमधील Damdami Taksal आयोजित कार्यक्रमात बोलताना गिरीश महाजन यांनी १९८४ मध्ये भारतीय सैन्याने सुवर्ण मंदिर परिसरात राबविलेल्या Operation Blue Star मोहिमेचा उल्लेख “काळा दिवस” असा केल्याचे सांगितले जात आहे.

त्यांच्या भाषणातील मुख्य मुद्दे:

ऑपरेशन ब्लू स्टारला त्यांनी “ब्लॅक डे” (काळा दिवस) म्हटले.

कारवाईदरम्यान मृत्यू झालेल्या लोकांचा उल्लेख “शहीद” असा केला.

भारतीय सैन्याच्या कारवाईची तुलना १८व्या शतकातील आक्रमक Ahmad Shah Abdali यांच्या आक्रमणाशी केली.

तत्कालीन पंतप्रधान Indira Gandhi यांनी सैन्याला सुवर्ण मंदिरात पाठवण्याचा निर्णय चुकीचा होता, अशी टीका केली.

विरोधकांचा आक्षेप नेमका काय?

विरोधकांचे म्हणणे आहे की ऑपरेशन ब्लू स्टार ही भारतीय राज्याच्या अखंडतेसाठी आणि दहशतवादाविरोधातील कारवाई होती. त्यामुळे:

1. भारतीय सैन्याचा अपमान

काँग्रेस नेत्यांनी म्हटले की भारतीय सैन्याने देशाचे सार्वभौमत्व आणि राष्ट्रीय एकात्मता टिकवण्यासाठी जीव धोक्यात घालून कारवाई केली होती. अशा कारवाईची तुलना परकीय आक्रमकांशी करणे म्हणजे सैन्याच्या शौर्याचा अवमान आहे.

2. दहशतवाद्यांचे उदात्तीकरण?

ऑपरेशन ब्लू स्टारमध्ये ठार झालेल्या Jarnail Singh Bhindranwale आणि त्यांच्या समर्थकांचा “शहीद” असा उल्लेख केल्याबद्दल विरोधकांनी आक्षेप घेतला आहे. त्यांच्या मते यामुळे दहशतवादी आणि विभाजनवादी विचारांचे गौरवीकरण होत असल्याचा संदेश जाऊ शकतो.

3. राष्ट्रीय सुरक्षेचा मुद्दा

शिवसेना (उद्धव ठाकरे गट) नेते Sanjay Raut यांनी आरोप केला की पंजाबमध्ये दहशतवादाविरोधात झालेल्या कारवाईला “काळा दिवस” म्हणणे चुकीचे आहे. त्यांनी महाजन यांच्यावर कठोर टीका करत त्यांना मंत्रिमंडळातून हटवण्याची मागणी केली.

4. खलिस्तान समर्थक कथनाला बळ?

विरोधकांचे म्हणणे आहे की ऑपरेशन ब्लू स्टारविषयी काही कट्टरपंथी आणि खलिस्तान समर्थक गट जे कथन मांडतात, त्याच्याशी महाजन यांचे वक्तव्य मिळतेजुळते असल्याचे दिसते. त्यामुळे हे विधान अधिक वादग्रस्त ठरत आहे.

भाजपची भूमिका काय?

वाद वाढल्यानंतर Bharatiya Janata Party ने स्पष्ट केले की:गिरीश महाजन यांचे वक्तव्य हे त्यांचे वैयक्तिक मत आहे.ते पक्षाची अधिकृत भूमिका नाही.पक्ष नेतृत्वाने या वक्तव्याबद्दल नाराजी व्यक्त केल्याची माहिती समोर आली आहे.

ऑपरेशन ब्लू स्टार म्हणजे काय?

ऑपरेशन ब्लू स्टार ही जून १९८४ मध्ये भारतीय सैन्याने अमृतसर येथील Golden Temple परिसरात केलेली लष्करी मोहीम होती. त्या काळात जर्नेलसिंग भिंद्रनवाले आणि त्यांच्या समर्थकांनी मंदिर परिसरात तळ ठोकला होता. भारतीय सरकारने दहशतवाद आणि शस्त्रसाठा संपवण्यासाठी ही कारवाई केली होती. या कारवाईनंतर देशभरात मोठे राजकीय आणि सामाजिक परिणाम झाले होते.

वादाचा केंद्रबिंदू

गिरीश महाजन यांच्या वक्तव्यामुळे मुख्यतः तीन प्रश्न उपस्थित होत आहेत:

1. ऑपरेशन ब्लू स्टारला “काळा दिवस” म्हणणे योग्य की अयोग्य?

2. कारवाईत मृत्यू झालेल्यांना “शहीद” म्हणणे म्हणजे दहशतवाद्यांचे गौरवीकरण ठरते का?

3. भारतीय सैन्याची तुलना परकीय आक्रमक अहमदशाह अब्दालीशी करणे हा सैन्याचा अपमान आहे का?

याच मुद्द्यांवरून सध्या महाराष्ट्रासह राष्ट्रीय राजकारणात तीव्र चर्चा सुरू आहे.